Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай
2015 он · 7 зүйл · legalinfo.mn дээрх албан ёсны эх
Энэ хууль таны асуудалд хэрхэн хамаарах вэ?
Нөхцөл байдлаа бичихэд LEX.mn холбогдох зүйл, заалт болон шүүхийн практикийг тулгаж хариулна.
Асуултаа бичих1 дугаар зүйл
1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилт
1.1.
Энэ
хуулийн
зорилт
нь
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээд
бусдын
нэр
дээр
бүртгүүлсэн
,
нуун
дарагдуулсан
өөрийн
өмчлөлийн
хөдлөх
болон
үл
хөдлөх
эд
хөрөнгө
,
түүнтэй
адилтгах
бусад
хөрөнгө
,
олсон
орлого
,
үзүүлсэн
үйлчилгээгээ
ил
тод
болгон
үнэн
зөв
,
шударгаар
санхүү
,
татварын
болон
нийгмийн
даатгалын
тайланд
тусгаж
,
шинээр
тайлагнасан
,
гаалийн
байгууллагад
нөхөн
мэдүүлсэн
,
улсын
бүртгэлд
шинээр
бүртгүүлсэн
байх
ба
эдгээр
үйл
ажиллагаа
нь
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдийн
зүгээс
сайн
дурын
үндсэн
дээр
хийгдсэн
тохиолдолд
тэдгээрийг
хуульд
заасан
хариуцлага
болон
албан
татвараас
нэг
удаа
чөлөөлөхтэй
холбогдсон
харилцааг зохицуулахад оршино.
2 дугаар зүйл
2 дугаар зүйл. Хуулийн үйлчлэх хүрээ
2.1.
Татварын
ерөнхий
хууль
,
тухайн
төрлийн
татварын
хууль
болон
Нийгмийн
даатгалын
ерөнхий
хуулийн
дагуу
албан
татвар
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэл
төлөхөөр
,
Эд
хөрөнгө
өмчлөх
эрх
,
түүнтэй
холбоотой
эд
хөрөнгийн
бусад
эрхийн
улсын
бүртгэлийн
тухай
болон
Хуулийн
этгээдийн
улсын
бүртгэлийн
тухай
хуулийн
дагуу
эд
хөрөнгө
,
үйл
ажиллагаагаа
улсын
бүртгэлд
бүртгүүлэхээр
,
Нягтлан
бодох
бүртгэлийн
тухай
хуулийн
дагуу
санхүүгийн
тайлан
гаргахаар
заасан
хуулийн
зохицуулалтад
хамаарах хувь хүн, хуулийн этгээдэд энэ хууль үйлчилнэ.
/Энэ хэсэгт 2023 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./
2.2.
Энэ
хуулийн
3.1-
д
заасан
хугацаанд
хөрөнгө
,
орлогоо
сайн
дурын
үндсэн
дээр
ил
болгон
бүртгүүлээгүй
,
мэдүүлээгүй
,
тайлагнаагүй хувь хүн, хуулийн этгээдэд энэ хууль үйлчлэхгүй.
3 дугаар зүйл
3 дугаар зүйл.Ил болгож мэдээлэх хугацаа
3.1.
Сайн
дурын
үндсэн
дээр
хөрөнгө
,
орлогоо
ил
болгож
бүртгүүлэх
,
мэдүүлэх
,
тайлагнах
хугацаа
нь
энэ
хууль
хүчин
төгөлдөр
болсон өдрөөс эхлэн 2016 оны 02 дугаар сарын 20-ны өдөр дуусна.
/Энэ хэсэгт 2015 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдөр өөрчлөлт оруулсан./
4 дугаар зүйл
4 дүгээр зүйл. Бүртгүүлэх, мэдүүлэх, тайлагнах ажиллагаа
4.1.
Татварын
болон
Нийгмийн
даатгалын
ерөнхий
хуулийн
хүрээнд
2015
оны
04
дүгээр
сарын
01-
ний
өдрөөс
өмнөх
хугацаанд
тухайн
төрлийн
албан
татвар
төлөгчөөр
татварын
албанд
,
ажил
олгогчоор
нийгмийн
даатгалд
,
эд
хөрөнгө
,
үйл
ажиллагаагаа
улсын
бүртгэлд
бүртгүүлсэн
,
санхүү
,
татварын
тайлангаа
гаргасан
байвал
зохих
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээд
ийнхүү
бүртгүүлээгүй
,
мэдүүлээгүй
,
тайлагнаагүй
боловч
энэ
хуульд
заасан
хугацаанд
холбогдох
байгууллагад
сайн
дурын
үндсэн
дээр
шинээр
бүртгүүлсэн
,
мэдүүлсэн
,
тайлагнасан
бол
,
мөн
холбогдох
хууль
тогтоомжид
заасны
дагуу
хөрөнгө
,
орлогоо
бүртгүүлээгүй
,
мэдүүлээгүй
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээд
энэ
хуулийн
хэрэгжих
хугацаа
дуусгавар
болохоос
өмнө
холбогдох
байгууллагад
сайн
дурын
үндсэн
дээр
шинээр
бүртгүүлсэн
,
мэдүүлсэн
бол
доор
дурдсан
хуульд
заасан
бүртгэлд
хамрагдаагүй
,
албан
татвар
,
нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөөгүй, хөрөнгө, орлогоо нуун дарагдуулсны улмаас хүлээх хариуцлагаас нэг удаа чөлөөлнө:
доор
дурдсан
хуульд
заасан
бүртгэлд
хамрагдаагүй
,
албан
татвар
,
нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөөгүй, хөрөнгө, орлогоо нуун дарагдуулсны улмаас хүлээх хариуцлагаас нэг удаа чөлөөлнө:
/Энэ хэсэгт 2023 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./
4.1.1.Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль;
4.1.2.Татварын ерөнхий хууль;
4.1.3.Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль;
/Энэ заалтад 2023 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./
4.1.4.Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хууль;
4.1.5.Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль;
4.1.6.Гаалийн тухай хууль;
4.1.7.Захиргааны хариуцлагын тухай хууль.
4.2.
Энэ
хуулийн
4.1-
д
заасны
дагуу
сайн
дурын
үндсэн
дээр
албан
татвар
төлөгчөөр
шинээр
бүртгүүлсэн
,
эд
хөрөнгө
,
үйл
ажиллагаагаа
улсын
бүртгэлд
шинээр
бүртгүүлсэн
,
санхүү
,
татварын
тайлангаа
шинээр
тайлагнасан
,
хориглосноос
бусад
хилээр
1 / 2
мэдүүлээгүй
нэвтрүүлсэн
бараагаа
гаалийн
байгууллагад
нөхөн
мэдүүлсэн
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдийн
бүртгүүлэх
,
мэдүүлэх
,
тайлагнахаас
өмнөх
хугацаанд
олсон
албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
бараа
,
ажил
,
үйлчилгээ
,
үйл
ажиллагаа
/
цаашид
"
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйл
"
гэх
/-
нд
албан
татвар
,
хүү
,
торгууль
,
алданги
нөхөн
ногдуулахгүй.
4.3.
Энэ
хуулийн
4.1-
д
заасны
дагуу
нийгмийн
даатгалд
ажил
олгогчоор
шинээр
бүртгүүлсэн
,
эсхүл
нийгмийн
даатгалын
шимтгэл
ногдох
хөдөлмөрийн
хөлсний
сан
,
түүнтэй
адилтгах
орлогыг
нуусан
буюу
хэмжээг
нь
бууруулснаа
сайн
дурын
үндсэн
дээр
ил
болгож
,
тайлагнасан
нөхцөлд
нуусан
болон
бууруулсан
орлогод
ногдох
шимтгэлийг
нөхөн
төлүүлж
,
алданги
,
хариуцлагаас
чөлөөлнө.
Нийгмийн
даатгалын
байгууллагад
ажил
олгогчийн
шинээр
гаргаж
өгсөн
нийгмийн
даатгалын
шимтгэлийн
тайланг
нийгмийн даатгалын эхлэлтийн тайлан гэж үзнэ.
4.4.
Нуун
дарагдуулсан
,
бусдын
нэр
дээр
бүртгүүлсэн
хөдлөх
болон
үл
хөдлөх
эд
хөрөнгө
,
даатгалын
шимтгэлийн
тайланг
нийгмийн даатгалын эхлэлтийн тайлан гэж үзнэ.
4.4.
Нуун
дарагдуулсан
,
бусдын
нэр
дээр
бүртгүүлсэн
хөдлөх
болон
үл
хөдлөх
эд
хөрөнгө
,
орлогоо
сайн
дурын
үндсэн
дээр
ил
болгож мэдүүлсэн хувь хүн, хуулийн этгээдэд энэ хуулийн 4.1, 4.2 дахь хэсэг мөн адил хамаарна.
5 дугаар зүйл
5
дугаар
зүйл.
Албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйлийг
мэдүүлэх
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэл ногдох орлогыг тайлагнах
5.1.
Албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйл
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэл
ногдох
орлогыг
2015
оны
04
дүгээр
сарын
01-
ний
өдрөөс
өмнөх
хугацаанд
нуун
дарагдуулсан
боловч
энэ
хуулийн
3.1-
д
заасан
хугацаанд
сайн
дурын
үндсэн
дээр
ил
болгож
,
санхүүгийн
болон
албан
татварын
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэлийн
тайланг
шинээр
гаргаж
харьяалах
татварын
алба
,
нийгмийн
даатгалын
байгууллагад
сайн
дурын
үндсэн
дээр
мэдүүлсэн
бол
тухайн
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдийг
энэ
хуулийн 4.1-д заасан хуульд заасан хариуцлагаас нэг удаа чөлөөлнө.
5.2.
Энэ
хуулийн
4.1-
д
заасны
дагуу
харьяалах
гааль
,
татварын
алба
,
харилцагч
санхүүгийн
байгууллагад
сайн
дурын
үндсэн
дээр
шинээр гаргаж өгсөн санхүүгийн болон татварын тайлан, гаалийн байгууллагад нөхөн мэдүүлсэн барааны мэдүүлгийг тухайн хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдийн
үйл
ажиллагааны
эхлэлтийн
тайлан
,
баланс
,
мэдүүлэг
гэж
тус
тус
үзэх
бөгөөд
эдгээр
тайлан
,
мэдүүлэгт
сайн
дурын
үндсэн
дээр
мэдүүлж
шинээр
тусгасан
албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйлд
албан
татвар, хүү, торгууль, алданги нөхөн ногдуулахгүй.
5.3.Энэ хуулийн 5.2-т заасны дагуу чөлөөлөгдөх албан татварт доор дурдсан албан татвар хамаарна:
5.3.1.аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар;
5.3.2.хувь хүний орлогын албан татвар;
5.3.3.үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар;
5.3.4.нэмэгдсэн өртгийн албан татвар;
5.3.5.онцгой албан татвар;
5.3.6.гаалийн албан татвар.
5.4.
Энэ
хуулийн
5.1, 5.2, 5.3-
т
зааснаас
бусад
албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйлийг
албан
татвараас чөлөөлөхгүй.
6 дугаар зүйл
6 дугаар зүйл. Бусад зүйл
6.1.
Энэ
хуулийн
4.1, 5.1-
д
заасны
дагуу
хуулийн
хариуцлагаас
чөлөөлөгдөх
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдэд
ийнхүү
чөлөөлөгдөхөөр
заасан үндэслэлээр дахин эрүүгийн хэрэг үүсгэх, захиргааны хариуцлага хүлээлгэх, гүйцэтгэх ажил явуулахыг хориглоно.
6.2.
Энэ
хуулийн
6.1-
д
заасан
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээдэд
холбогдох
мэдээлэл
,
тэдний
мэдүүлсэн
санхүүгийн
болон
албан
татварын
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэлийн
шинээр
гаргасан
тайлан
,
нөхөн
мэдүүлсэн
гаалийн
мэдүүлэгт
тус
тус
тусгасан
албан
татвар
ногдох
орлого
,
орлогоос
бусад
албан
татвар
ногдох
зүйл
,
нийгмийн
даатгалын
шимтгэл
ногдох
хөдөлмөрийн
хөлс
,
түүнтэй
адилтгах орлого, тэдгээрийн эх үүсвэр, хэмжээ, үнэ, өртгийг нууцлах бөгөөд нотлох баримт болгон ашиглахыг хориглоно.
6.3.
Энэ
хуулийг
хэрэгжүүлэхтэй
холбоотойгоор
хувь
хүн
,
хуулийн
этгээд
хуульд
заасан
татварын
төрлөөр
илүү
төлөлт
тайлагнах
,
улс, орон нутгийн төсвөөс аливаа авлага үүсгэхийг хориглоно.
6.4.Энэ хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбогдсон журмыг Засгийн газар батална.
7 дугаар зүйл
7 дугаар зүйл. Хууль хүчин төгөлдөр болох
7.1.Энэ хуулийг 2015 оны 8 дугаар сарын 07-ны өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.
МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА З.ЭНХБОЛД
2 / 2